İz Bırakanlar-1 Hasan Türkmen

İZ BIRAKANLAR / Hasan TÜRKMEN

Bolvadin’e Kazandırmak İçin Heybeli’yi
Saati geri alarak gören ileriyi,
Tavla bahanesiyle kazanan ihaleyi,
Reis Hasan Türkmen’i rahmetle anıyorum


Osmanlı İmparatorluğu zamanında 1855 yılında kurulan Belediye (Şehremini) Teşkilatı içinde ilk 20’lerde yer alan Bolvadin Belediye Başkanı Hasan Türkmen, 1897 yılında doğmuş, 29 Eylül 1961 tarihinde vefat etmiştir.

Babası Yenikarabağ köyü eşrafından Tüccar Ahmet Efendidir. Dedesi Hacı Veli Efendi Müderrisdir.Hisar Mahallesinde kendi adı ile kurduğu Medresede ders vermiştir.
Rahmetli Hasan Türkmen, 9-10 yaşlarında Yenköy’den Bolvadin’e dedesinin yanına gelmiş, öğrenimine devam etmiştir. Rüştiye mezunudur. Sakarya Savaşına katılmıştır.

Hanımı, Bolvadin eşrafından Hamamcıların kızı Fatımatüzzehra Hanımdır. 3 erkek, 4’ü kız 7 evlat sahibidir.

İki dönem Belediye başkanlığı yapmıştır. Bunlardan ilki 1942-1950 arasında, diğeri 1954-1958 yılları arasındadır.

Yaşadığı dönemin tek siyasi partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi üyesidir. İlk olarak 1942 yılında Belediye Meclisi tarafından Başkan seçilmiştir.

Bu görevi sekiz yıl sürmüştür. 4 yıl süren ikinci Başkanlık döneminde, sağlık sebeplerini gerekçe göstererek başkanlık süresinin bitiminden 1 yıl önce görevinden istifa etmiştir.

Belediye Başkanlığı yaptığı 11-12 yıl içinde Bolvadin’e önemli hizmetler etmiş ve derin izler bırakmıştır.

Siyaseti, halka hizmet etme sanatı olarak gören, halkıyla bütünleşen ve başta eğitim-öğretim olmak üzere sanayi, ticaret, altyapı, ağaçlandırma, bürokrasi alanlarında çok yönlü hizmetlere imza atan rahmetli Belediye Başkanı Hasan Türkmen’in, Afyon’dan sonra ikinci olarak 1945 yılında Bolvadin’de Ortaokulu açtırması devrinin en büyük olayı olmuştur. Pansiyonu olan bu okulda, çevre il ve ilçelerden gelen öğrencilerde öğrenim görmüştür.

Ortaokulun imece usulü ile yapılmasına rehberlik yapmış, halkı bu hizmete seferber etmiştir. Zenginlerden maddi katkı, fakirlerden emek ve gayret isteyerek, hatta köylerimizin yardımlarını da alarak büyük bir okul yapmıştır. Okulun doğrama ihtiyaçları için ilk kez Bolvadin’e hızar getirilmiş ve Belediye Fen Memuru Ali Aynacı bu işlerde istihdam edilmiştir.

Ancak okula müdür ve öğretmen kadrosu almak pek kolay olmamıştır. Zamanın Milli Eğitim bakanı H.Ali Yücel okulun açılmasını bir yıl ertelemek istemiş fakat kendisi büyük bir kararlılıkla bu talebi geri püskürtmüştür. Bolvadin halkının, canını dişine takarak bu okulu yaptığını, Ortaokulda okumak isteyen çocukların, öğrenim için Afyon’a gitmek zorunda kaldıklarını, Bolvadin halkına, partisi adına söz verdiğini ve okulun mutlaka açılması gerektiğini, kadro verilmezse Bolvadin’e dönmeyeceğini, hatta Bakanlıkta intihar etmeyi bile göze aldığını Milli Eğitim Bakanı’na kararlı bir şekilde aktardıktan sonra Adana iline tayini planlanan ancak işlemleri henüz tamamlanmayan 1 müdür ve 2 öğretmen’in Bolvadin’e atanmalarını gerçekleştirmiştir.

Bugüne kadar siyasette , bürokraside ve ticarette söz sahibi olan bir çok Bolvadinlinin yetişmesine ve yüksek makamlarda görev almasına zemin hazırlayan Bolvadin Ortaokulu, diğer eğitim kurumlarının da Bolvadin’e kazandırılmasına vesile olmuştur.

Rahmetli Hasan Türkmen, günde 3-4 saat buharla ve kömürle çalışan elektrik motorlarını değiştirmek suretiyle mazotla 24 saat çalışan, çağına göre daha modern olan Elektrik Santralini kurmuştur. Ayrıca Bolvadin genelinde içme suyu şebekesi ile konutların su ihtiyacını karşılamış, “Sellik” olarak adlandırılan alt yapı hizmetleri ilk defa O’nun döneminde yapılmıştır.

Bolvadinlilerin, buğdaylarını un haline getirmek için o zaman “Belde” hükmünde olan Çay’daki değirmene gitmelerini önlemiş, şimdiki Kültür Merkezinin bulunduğu yere Un Değirmeni yaptırmıştır.

Aynı şekilde, siyasi gücünü kullanarak 1946 yılında Bolvadin’de ilk polis teşkilatını kurdurmuş, şehir içi yolları, Arnavut kaldırımı ile döşetmiş, Bolvadin’in ağaçlandırılmasında özellikle meyveciliğin yerleşmesinde büyük katkıları olmuştur.

Uzun dönem hizmet ettiği Bolvadin’de bir çok ilke imza atan Hasan Türkmen, daha çok Heybeli Kaplıcasını Bolvadin’e kazandırmasıyla tanınmıştır.

Afyon İl Özel İdaresinde yapılan kaplıca ihalesinde tatlı bir kurnazlık sergileyerek, rakip belediyelerin ihaleye katılmasını önlemiş ve vekalet verdiği Bolvadin Belediyesi temsilcisinin, ihalede kaplıcayı almasını sağlamıştır.

Siyaseti, hiçbir zaman şahsi çıkarlarına alet etmemiş, her zaman ve zeminde Bolvadin’e hizmet etme prensibini uygulamıştır.

Adaletli ve dürüst kişiliği, muhafazakar aile yapısı, otoriter ve disiplinli çalışmasıyla, Bolvadinlilerin gönlünde taht kurmasını bilen Reis Hasan Türkmen’i bir kez daha rahmetle anıyor, aziz hatırası önünde dualar ediyoruz.

Makamı cennet olsun.


Bolvadin denilen iki kapılı şu han’dan
Niceleri geldi geçti, mert, yiğit ve candan.
Vakit tamam oldu, yanına aldı Yaradan
İz bırakan herkesi rahmetle anıyorum.

Yahya PEKTAŞ


Yararlanılan Kaynaklar :
1-Bolvadin Yenises Gazetesi
(7-14-21 Mayıs 2001 tarihli nüshaları)
Anılarda Kalan Bolvadin-Ö.Lütfi Turan
2-09.06.2001 tarihli 24 Eylül Gazetesindeki
“Hasan Türkmen” başlıklı yazı
(Yazarı: Torunu Hasan Türkmen)

22.02.2007