Bolvadin Horan Bilim Evi ve Uzay Gözlemevi Projesinin Tarihsel Yolculuğu… Bir Hayalden Gerçeğe, Bir Vefadan Geleceğe

Bolvadin Horan Bilim Evi ve Uzay Gözlemevi Projesinin Tarihsel Yolculuğu…

Bir Hayalden Gerçeğe, Bir Vefadan Geleceğe

Bugün sizlerle yalnızca bir yapıdan, bir binadan veya sıradan bir projeden söz etmek istemiyorum. Sizlerle bir hayalden, bir inançtan, bir vefa duygusundan ve Bolvadin’in geleceğine duyulan derin bir sorumluluktan söz etmek istiyorum.

Takvimler 2019 yılını gösterdiğinde Bolvadin’de çok güzel ve anlamlı bir fikir doğdu: Öğrencilerimizi bilimin ışığıyla buluşturmak, gençlerimizin gözünü gökyüzüne çevirmek, çocuklarımızda merak ve araştırma duygusunu canlı tutmak ve Bolvadin’i bilim ve astronomi alanında farklı bir noktaya taşımak...

Bu düşünce, zaman içerisinde yalnızca Bolvadin’e değil; çevre ilçelere, bölge eğitimine, bilim dünyasına ve ilçemizin tanıtımına katkı sağlayabilecek vizyoner bir Uzay Gözlemevi ve Bilim Evi Projesi hâline geldi.

Bir Hayırla Başlayan Yolculuk

Bu yolculuğun başlangıcında çok özel bir insan ve çok anlamlı bir vefa duygusu bulunmaktadır.

Bol-Dav Vakfımızın Kurucu Başkanı merhum Hasan İnceer Bey, bir gün telefonla arayarak bana şöyle demişti:

“Hasan evladım, Bolvadin’e kayda değer bir hizmetimin olmasını çok arzu ediyorum. Bu konuda bana yardımcı olursan sen de aynı sevaba nail olursun. Ancak ne yapılacaksa rahmetli eşim Binnaz Hanım’ın ismiyle yaşamasını istiyorum.”

Bu sözler benim için sıradan bir yardım talebi değildi. İçinde hem büyük bir hayır düşüncesi hem bir vefa hem de memleket sevgisi vardı.

O görüşmenin ardından zihnimde Bolvadin için yapılabilecek birçok hizmet fikri oluştu. Ancak bunların içerisinde beni en fazla heyecanlandıranlardan biri, çocuklarımızı ve gençlerimizi bilimin büyülü dünyasıyla, özellikle astronomi ve uzayla buluşturacak bir Uzay Gözlem Evi düşüncesiydi.

Aslında bu düşüncenin Bolvadin’de bir geçmişi de vardı.

Kıymetli hocamız Sıtkı Selvi’nin Horan Parkı’nda daha önce gerçekleştirdiği Uzay Şenliği ve Kaymakamlık tarafından oluşturulan, portatif bir gözlem istasyonunu andıran yapı, bu alanda atılmış önemli ve anlamlı adımlardı.

Bu düşünceyi Sıtkı Hocamızla istişare ettik. Ardından Ankara’da Hasan İnceer Hocamıza projeyi anlattık. Kendisi bu fikri gönülden benimsedi ve hemen çalışmaların başlatılmasını istedi.

Böylece bir insanın rahmetli eşinin hatırasını yaşatma arzusu, zaman içerisinde Bolvadin’in çocuklarına ve gençlerine bilimi, merakı ve gökyüzünün sonsuzluğunu tanıtacak kalıcı bir esere dönüşme yoluna girdi.

O gün hepimiz şunu fark ettik:

Bu proje yalnızca bir bina değildi.

Öğrencilerimiz için bir ilham kaynağı, halkımız için bir öğrenme alanı, Bolvadin için ise eğitim, bilim, kültür ve tanıtım bakımından önemli bir prestij projesiydi.

İlk Adımlar ve Belediye Süreci

Hasan İnceer Hocamız, projenin ciddi, sürdürülebilir ve kurumsal bir anlayışla ele alınması hâlinde her türlü katkıyı sunabileceğini ifade etti.

Bu güvenle Bol-Dav Bolvadinliler Dayanışma Vakfı olarak kapsamlı bir çalışma başlattık ve projeyi dönemin Bolvadin Belediye Başkanına sunduk.

Belediye Başkanımız da projenin Bolvadin’e önemli bir değer katacağını ifade ederek desteklerini dile getirdi ve Horan Parkı’ndaki eski Go-Kart alanını proje alanı olarak önerdi.

Yapılan fizibilite çalışmalarında alan uygun bulundu. Planlamalar yapıldı, maliyet analizleri çıkarıldı ve projenin teknik altyapısı üzerinde çalışmalar yürütüldü.

Ardından Hasan İnceer Hocamız, rahmetli eşi Binnaz İnceer’in isminin projede yaşatılması şartıyla çok kıymetli bir bağışta bulundu. Bu meblağ bankada bloke edilerek projenin başlatılması için gerekli kaynağın hazır olduğu belediyemize bildirildi.

Ne yazık ki süreç içerisinde çeşitli nedenlerle proje ilerletilemedi.

Daha sonra proje alanı olarak eski su deposu gündeme geldi. Bizim için önemli olan hiçbir zaman belirli bir yer değildi. Önemli olan, Bolvadinli öğrencilerimize, halkımıza ve ilim dünyasına hizmet edecek bir eserin ortaya çıkmasıydı. Bu anlayışla yeni alanı da tereddüt etmeden kabul ettik. Daha önceleri lokanta olması fikrinin oluştuğu eski su deposu daha vizyoner bir bakışla bir bilim evine dönüşmesi seracamı başlatılmıştı.

Eski Su Deposundan Bilim Evine

Zaman ilerledikçe, Hasan Hocamızın bu hayalini sağlığında görmek istediğini hatırlatarak sürecin hızlandırılması gerektiğini çeşitli vesilelerle ifade ettik.

Daha sonra Belediye Başkanımızın yerel basınla yaptığı toplantıda açıkladığı üzere; Bolvadin Belediyesi, Bol-Dav Vakfı, Bolvadin Ticaret Odası, Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Bolvadin Ticaret Borsası iş birliğiyle projenin hayata geçirilmesi ve Zafer Kalkınma Ajansı’na hibe başvurusu yapılması kamuoyuyla paylaşıldı.

Bizler de bankada bloke edilen bağışın dekontunu, projenin “Binnaz & Hasan İnceer Uzay Gözlemevi” ismi korunmak kaydıyla ilgili makamlara ilettik.

Bu noktada ortaya çıkan tablo aslında projenin özünü de ifade etmektedir:

Bir zamanlar yalnızca eski bir su deposu olarak görülen bir mekânın, çocuklarımızın ve gençlerimizin bilimle buluşacağı bir Bilim Evi ve Uzay Gözlemevi’ne dönüştürülmesi...

Bu, sadece fiziksel bir dönüşüm değil; aynı zamanda bir zihniyet dönüşümüdür.

Ortak Bir Hayalin Etrafında Birleşmek

Bu süreçte Afyonkarahisar milletvekillerimiz, belediyemizi ziyaret eden devlet büyüklerimiz ve üst düzey bürokratlarımız projeyi büyük bir heyecanla karşıladılar.

Geçtiğimiz yaz Sıtkı Selvi Hocamızla birlikte proje alanında incelemelerde bulunduk. Yapılan çalışmalar, bu hayalin yeniden canlanması ve geleceğe taşınması adına umutlarımızı güçlendirdi.

Çünkü bu proje artık tek bir kişinin, tek bir kurumun veya tek bir kuruluşun projesi olmaktan çıkmış; Bolvadin’in ortak bir bilim ve gelecek projesi hâline gelmiştir.

Neden “Bolvadin Horan Bilim ve Uzay Gözlemevi Projesi”?

Bu proje hayata geçtiğinde;

• Bolvadin eğitim ve öğretimine bilimsel bir derinlik kazandıracak,
• Çocuklarımızı ve gençlerimizi astronomiye, teknolojiye ve araştırmaya yönlendirecek,
• Öğrencilerimizin bilime olan merakını artıracak,
• İlçemizin tanıtım ve turizm gücüne katkı sağlayacak,
• Kültürel hayatımıza yeni bir soluk getirecek,
• Çevre il ve ilçelerden öğrencilerin de yararlanabileceği bir bilim merkezi oluşturacak,
• Uzun vadede Bolvadin’in ekonomik ve sosyal hayatına değer katacaktır.

Dolayısıyla bu proje yalnızca bugünün değil, geleceğin yatırımıdır.

Bu eserin tamamlandığını görmek bizim için yalnızca bir hedef değil; aynı zamanda bir vefa borcu, nesil sorumluluğu ve medeniyet iddiasıdır.

En büyük temennimiz, bir gün bu güzel eserin açılışında Bolvadin’deki eğitim camiamızla, öğrencilerimizle ve halkımızla birlikte olmak ve çocuklarımızın teleskopların başına geçerek gökyüzünü heyecanla izlediği o güzel anlara hep birlikte şahitlik etmektir.

Hasan İnceer’in Vefası

Bu projenin bugünlere ulaşmasında, öncelikle rahmetle yâd ettiğimiz Bol-Dav Vakfımızın Kurucu Başkanı Hasan İnceer Beyefendiye ayrı bir parantez açmak gerekir.

Hasan İnceer Bey, bu hayalin ilk aşamasında bizleri cesaretlendiren, hiçbir tereddüt göstermeden projeye ilk can suyunu veren ve gerekli maddi kaynağı vakfımıza aktaran; vizyonu, gönül zenginliği ve Bolvadin’e olan sevgisiyle yolumuzu aydınlatan çok kıymetli bir büyüğümüzdür.

Kendisini rahmet ve minnetle yâd ediyor, mekânının cennet olmasını Rabbimizden niyaz ediyorum.

Aynı şekilde bu projeye yüreğini koyan, Bolvadin sevdasıyla her aşamada yanımızda olan, ilmi birikimi ve samimi gayretiyle projeye yön veren kıymetli hocamız Sıtkı Selvi’ye de özellikle teşekkür etmek istiyorum.

Teknik çalışmalardan fizibiliteye, planlamadan proje geliştirme aşamalarına kadar emeği geçen bütün paydaşlarımıza ve özellikle Bol-Dav çatısı altında bu konuyu sabırla, inançla ve sorumluluk bilinciyle takip eden Yönetim Kurulu arkadaşlarıma gönülden teşekkür ediyorum.

Bu proje bireysel gayretlerin değil; ortak aklın, samimiyetin ve Bolvadin’e duyulan sevdanın bir ürünüdür.

Bilimsel ve Kurumsal Bir Gelecek

Ancak bir hususun özellikle altını çizmek gerekir:

Bu kıymetli eserin geleceğe güvenle taşınabilmesi için yalnızca bugünü değil, yarınları da düşünerek hareket etmeliyiz.

Horan Bilim Evi ve Uzay Gözlemevi, tamamlandığı gün görevini bitiren statik bir yapı olmamalıdır.

Tam tersine;

Bilim üreten, araştıran, gençleri yönlendiren, eğitim veren, gözlem yapan ve sürekli kendisini yenileyen yaşayan bir bilim merkezi hâline gelmelidir.

Bu çerçevede TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü başta olmak üzere; üniversitelerimiz, bilim merkezlerimiz, ilgili ulusal ve uluslararası bilim kuruluşları ve mümkün olan ölçüde NASA ve ESA gibi uluslararası kurumlarla iş birliklerinin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Hedefimiz;

Kısa vadede: Öğrencilerimizi ve halkımızı gökyüzüyle buluşturan nitelikli astronomik gözlemler gerçekleştirmek,

Orta vadede: Bilimsel altyapısı güçlü araştırma ve eğitim çalışmalarına ev sahipliği yapmak,

Uzun vadede: Bolvadin’den yetişecek gençlerin astronomi, uzay ve teknoloji alanlarında ilerlemelerine vesile olmak ve ülkemize, hatta insanlığa katkı sağlayacak bilim insanlarının yetişmesine zemin hazırlamaktır.

Bu Proje Siyaset Üstü Bir Bolvadin Projesidir

Burada özellikle ifade etmek istediğim bir başka husus daha vardır:

Bolvadin Horan Bilim Evi ve Uzay Gözlemevi Projesi her türlü siyasi ve politik hesabın üzerinde tutulması gereken bir projedir.

Bu projenin herhangi bir siyasi tartışmanın veya manipülatif hesabın konusu hâline getirilmesini doğru bulmuyorum.

Çünkü burada asıl mesele, yerel bir düşüncenin ve fikrin yerel beyinlerde şekillenmesi ve ortak bir iradeyle icraata dönüştürülmesidir.

Bundan daha kıymetli ne olabilir?

Bu fikrin oluşmasında şahsımın, “Kur’an’daki Uzay ve Göklerin Zikri” eserinin sahibi kıymetli hocamız Sıtkı Selvi’nin gayretleri ve bizleri bu konuda harekete geçiren merhum Hasan İnceer Hocamızın maddi ve manevi desteği bulunmaktadır.

Bunun ötesinde ise teknik çalışmalar, fizibiliteler, kurumların katkıları ve projenin finansmanında kullanılan maddi imkânlar gelmektedir.

Dolayısıyla bu eserin ortaya çıkış hikâyesi bellidir.

Bu hikâye; bir hayır düşüncesinin, bir vefa duygusunun, yerel bir fikrin ve ortak aklın zaman içerisinde bir bilim merkezine dönüşme hikâyesidir.

Tam da bu noktada, projenin ismiyle ilgili düşüncemi ve hassasiyetimi açıkça ifade etmek istiyorum.

Kanaatimce bu esere, Bolvadin’le başlayan ve Bolvadin’in değerlerinden beslenen bir isimle birlikte, astronomi alanında Ankara Üniversitesi’nde hocalık yapmış, bilim ve astronomi alanında önemli çalışmalara imza atmış Bolvadinli bilim insanımız “Lütfi Göker” ’in isminin verilmesi hem bilimsel hem de yerel hafızamız açısından çok daha anlamlı ve isabetli olacaktır.

Lütfi Göker ismi, Bolvadin’in kendi yetiştirdiği bir bilim insanının adını gelecek nesillere taşıyacaktır.

Bu yaklaşım, projenin yerel karakterini güçlendirecek; Bolvadin’in kendi değerlerine ve yetiştirdiği ilim insanlarına verdiği önemi de ortaya koyacaktır.

Ben, bu projenin başlangıcından itibaren içerisinde bulunan ve süreci yakından takip eden biri olarak, böyle bir ismin verilmesini hem aklen hem de vicdanen daha doğru buluyorum. Ama şahıslardan arınmış bir isim olacaksa da “Bolvadin Horan Bilim ve Uzay Gözlemevi” ismini taşıması inşaat tabelasındaki gibi yapılan eserlede bütünleşecektir.

Lütfi GÖKER Kimdir:

Lütfi Göker; Türk astronomu, araştırmacı ve yazarı olup, özellikle Türk-İslam bilim tarihi, astronomi tarihi ve bilim tarihi alanındaki kıymetli çalışmalarıyla ülkemize önemli katkılar sunmuştur.

Lütfi Göker (1938 - 4 Mart 2000), Türk astronom, araştırmacı ve yazar. Özellikle Türk-İslam bilimi, astronomi tarihi ve bilim tarihi üzerine yaptığı araştırmalar ve eserleriyle tanınır.

Eğitim ve Yaşamı

* 1938 yılında Afyonkarahisar’ın Bolvadin ilçesinde doğdu.

* İlk ve orta öğrenimini Bolvadin'de tamamladıktan sonra İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun oldu.

* Yüksek öğrenimini İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi-Jeofizik Bölümü'nde tamamladı.

* 4 Mart 2000 tarihinde hayatını kaybetti

Başlıca Eserleri ve Çalışmaları

* Türk-İslam astronomi alimleri, bilim tarihi ve İslam dünyasındaki gözlemevleri üzerine eserler kaleme aldı. Öne çıkan bazı çalışmaları şunlardır:

    * Türk-İslam Astronomi Alimleri ve Gökyüzüne Seyahat

    * Uluğ Bey Rasathanesi ve Medresesi

    * Matematik Tarihi

    * Türk İslam Astronomi Bilginleri ve Gökyüzü Bilgileri

    * Bilim ve Teknolojinin Gelişimi

Bunun dışında yapılacak isimlendirmelerin, projenin gerçek hikâyesinden ve Bolvadin’in bilimsel hafızasından uzaklaştırılarak farklı yorumlara ve gereksiz tartışmalara zemin hazırlamasını doğru bulmuyorum.

Çünkü bizim arzumuz bir isim tartışması yapmak değil; bir eserin kimliğini, tarihini ve Bolvadin’le olan bağını doğru şekilde gelecek nesillere aktarmaktır.

Son Söz: Bir Eski Su Deposundan Çok Daha Fazlası

Horan Bilim Evi ve Uzay Gözlemevi Projesi tamamlandığında yalnızca bir bina ortaya çıkmış olmayacaktır.

Bir hayal gerçeğe dönüşmüş olacak.

Bir hayır, kalıcı bir esere dönüşmüş olacak.

Bir vefa, gelecek nesillere aktarılmış olacak.

Bir yerel fikir, bilimsel bir merkeze dönüşmüş olacak.

Ve en önemlisi, Bolvadinli çocuklarımız ilk kez o teleskobun başına geçip gökyüzüne baktıklarında, belki de içlerinden biri şu soruyu soracak:

“Acaba ben de bir gün gökyüzünü araştıran bir bilim insanı olabilir miyim?”

İşte o soru, bu projenin gerçek anlamda başarısı olacaktır.

Çünkü bizim hedefimiz yalnızca bir gözlemevi yapmak değil; çocuklarımızın hayal ufkunu genişletmektir.

Bu nedenle Horan Bilim Evi ve Uzay Gözlemevi’nin; bilim üreten, gençleri yönlendiren, araştırmayı teşvik eden ve ülkemizin uzay ve teknoloji vizyonuna katkı sunan kalıcı bir değer hâline gelmesini diliyorum.

Bu büyük hayalin gerçekleşmesine katkı sunan başta Bol-Dav Vakfımızın Kurucular ve Yönetim Kurulu Üyeleri olmak üzere, Bolvadin Belediyesi’ne, Zafer Ajansına, ilgili kamu kurumlara, milletvekillerimize, bürokratlarımıza, bilim insanlarına ve emeği geçen bütün kişi ve kuruluşlara teşekkür ediyorum.

Başta bu hayale ilk can suyunu veren merhum Hasan İnceer Hocamızı ve emeği geçen bütün büyüklerimizi rahmet, minnet ve şükranla yâd ediyorum.

Dilerim ki “Bolvadin Horan Bilim ve Uzay Gözlemevi Projesi”, Bolvadin’in geçmişinden aldığı ilhamla geleceğine ışık tutan; çocuklarımızın gökyüzüne, bilime ve insanlığın ortak ufkuna açılan penceresi olsun.

Çünkü gökyüzüne bakan çocuk, geleceği hayal etmeye başlar.

Ve biz inanıyoruz ki, Bolvadin’in çocuklarının hayalleri, Bolvadin’in geleceğidir.

Hasan DOĞRUYOL

Bol-Dav Bolvadinliler Dayanışma Vakfı

Yönetim Kurulu Başkanı